SBOM a akt o cyberodporności: co jest obowiązkowe
Stan na 3 min czytania
Akt o cyberodporności (CRA) zobowiązuje producentów do sporządzenia zestawienia podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania (SBOM). To, co jest obowiązkowe, mieści się w kilku zdaniach rozporządzenia, a wiele popularnych twierdzeń na ten temat w nim nie występuje. Ten poradnik oddziela jedno od drugiego.
Co akt o cyberodporności rozumie przez SBOM
Art. 3 pkt 39 definiuje zestawienie podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania jako „formalny zapis zawierający szczegóły i relacje w łańcuchu dostaw składników wchodzących w skład elementów oprogramowania komputerowego produktu z elementami cyfrowymi”.
Źródło: art. 3 pkt 39 CRA
Przykład: jak wygląda SBOM
Przykład to mocno skrócony plik w formacie CycloneDX z jednym komponentem. Prawdziwe SBOM wymienia wszystkie objęte nim komponenty. Adres URL pakietu (purl) pozwala jednoznacznie dopasować komponent do baz danych podatności.
{
"bomFormat": "CycloneDX",
"specVersion": "1.6",
"version": 1,
"metadata": {
"component": { "type": "application", "name": "Mój produkt", "version": "2.0.0" }
},
"components": [
{
"type": "library",
"name": "lodash",
"version": "4.17.21",
"purl": "pkg:npm/lodash@4.17.21",
"licenses": [{ "license": { "id": "MIT" } }]
}
]
}Źródło: Specyfikacja CycloneDX (GitHub, po angielsku) · załącznik I część II pkt 1 CRA
Obowiązek: załącznik I część II pkt 1
Producenci mają obowiązek identyfikowania i dokumentowania podatności i komponentów zawartych w ich produktach, w tym przez sporządzenie zestawienia podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania w powszechnie używanym formacie nadającym się do odczytu maszynowego, obejmującego co najmniej zależności najwyższego poziomu produktów.
Wynika z tego, że:
- Minimalny zakres to zależności najwyższego poziomu. Przepis nie wymaga pełnego zestawienia obejmującego zależności przechodnie, ale takie zestawienie pomaga znajdować podatności w głębszych zależnościach.
- Rozporządzenie nie narzuca konkretnego formatu, a jedynie format „powszechnie używany” i „nadający się do odczytu maszynowego”.
- SBOM jest częścią postępowania w przypadku wykrycia podatności i wiąże się z obowiązkami z załącznika I część II: bezzwłoczne eliminowanie podatności, regularne testy bezpieczeństwa, ujawnianie informacji o naprawionych podatnościach.
Przy integrowaniu komponentów pochodzących od stron trzecich art. 13 ust. 5 wymaga ponadto dołożenia należytej staranności, aby nie naruszały one cyberbezpieczeństwa produktu – również w przypadku wolnego i otwartego oprogramowania.
Źródło: załącznik I część II CRA · art. 13 ust. 5 CRA
Od kiedy
Wymagania określone w załączniku I stosuje się wraz z całym rozporządzeniem od 11 grudnia 2027 r. (art. 71 ust. 2). Dla obowiązków zgłaszania, stosowanych od 11 września 2026 r., SBOM nie jest obowiązkowe, ale jest najszybszym sposobem, aby sprawdzić, czy aktywnie wykorzystywana podatność dotyczy Twojego produktu.
Źródło: art. 71 ust. 2 CRA
Czy muszę publikować SBOM?
Nie. Motyw 77 wyjaśnia, że producenci nie powinni być zobowiązani do upubliczniania zestawienia podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania. Jeżeli zdecydujesz się udostępnić je użytkownikom, informacje i instrukcje dla użytkowników muszą zgodnie z załącznikiem II pkt 9 wskazywać, gdzie można uzyskać do niego dostęp.
Źródło: motyw 77 CRA · załącznik II pkt 9 CRA
Kto może wglądać do SBOM
- SBOM jest częścią dokumentacji technicznej: załącznik VII pkt 2 lit. b) wymienia je w ramach procedur postępowania w przypadku wykrycia podatności.
- Należy je przekazać na uzasadniony wniosek organu nadzoru rynku, jeżeli jest to niezbędne, aby organ ten mógł sprawdzić zgodność z załącznikiem I (załącznik VII pkt 8).
- Do celów ogólnounijnej oceny zależności od komponentów oprogramowania organy nadzoru rynku mogą zwrócić się o SBOM dla określonych kategorii produktów; przekazuje się wyłącznie zanonimizowane i zagregowane informacje (art. 13 ust. 25).
- Dokumentację techniczną należy przechowywać przez co najmniej 10 lat po wprowadzeniu produktu do obrotu lub przez okres wsparcia, w zależności od tego, który z tych okresów jest dłuższy (art. 13 ust. 13).
Źródło: załącznik VII pkt 2 i 8 CRA · art. 13 ust. 13 i 25 CRA
Jaki format?
Komisja może w drodze aktów wykonawczych określić format i elementy zestawienia podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania (art. 13 ust. 24). Zestawienie Komisji dotyczące wdrażania (stan na 27 lipca 2026 r.) nie wymienia takiego aktu.
W praktyce bardzo rozpowszechnione są CycloneDX i SPDX. W wytycznej technicznej TR-03183-2 (wersja 2.1.0) niemiecki federalny urząd ds. bezpieczeństwa informacji (BSI) opisuje formalne i techniczne wymagania dotyczące SBOM i przyporządkowuje swoje pola danych do obu formatów. Dokument ten wyraźnie nie jest wiążący i nie daje domniemania zgodności, ale stanowi dobrą wskazówkę, jakie informacje o komponencie są przydatne.
Źródło: art. 13 ust. 24 CRA · Komisja: wdrażanie aktu o cyberodporności (po angielsku) · BSI TR-03183 (po niemiecku)
W praktyce
- Generuj SBOM dla każdego produktu i każdej wersji, najlepiej automatycznie podczas kompilacji (build), aby odpowiadało dostarczonemu stanowi.
- Stale porównuj SBOM z bazami danych podatności; zestawienie leżące w archiwum nie służy postępowaniu w przypadku wykrycia podatności.
- Dla każdej znalezionej podatności zapisz, czy dotyczy ona produktu, a jeśli nie – dlaczego.
- Przechowuj SBOM wraz z dokumentacją techniczną.
Źródło: załącznik I część II pkt 1–3 CRA
Inne poradniki na ten temat
Pojęcia z glosariusza aktu o cyberodporności (po angielsku)
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2024/2847, art. 3 pkt 39, art. 13 i 71, załączniki I, II i VII, motyw 77 (EUR-Lex, Dziennik Urzędowy)
- BSI: wytyczna techniczna TR-03183 (część 2: SBOM, wersja 2.1.0) (po niemiecku)
- Komisja: wdrażanie aktu o cyberodporności, stan na 27 lipca 2026 r. (po angielsku)
Pierwsza publikacja 19 paź 2026, aktualizacja 4 lis 2026. Ten poradnik przedstawia treść rozporządzenia i wytyczne Komisji i nie stanowi porady prawnej.